State of ransomware: nieuwe inzichten voor het onderwijs
De digitale veiligheid van scholen in het primair en voortgezet onderwijs staat continu onder druk. Hoe wapen je je als school tegen een steeds veranderende dreiging? Om die vraag te beantwoorden, duiken we in het nieuwste rapport van Sophos: "The State of Ransomware in Education 2025". Als IT-partner is het onze missie om het onderwijs vooruit te helpen. Daarom vertalen we de belangrijkste bevindingen uit dit wereldwijde onderzoek naar concrete inzichten voor jouw school.
De mens als sterkste en zwakste schakel
Het rapport, dat de ervaringen van 243 po- en vo-instellingen analyseert, schetst een beeld van belangrijke vooruitgang, maar ook van een hardnekkige en kostbare uitdaging.
Hoewel we bij cybersecurity vaak denken aan ingenieuze computerhacks, laat het onderzoek zien dat de menselijke factor doorslaggevend blijft. Voor het eerst is phishing de meest gebruikte route voor aanvallers. Ruim een vijfde van de incidenten begint simpelweg bij een medewerker die – vaak met de beste bedoelingen – op een verkeerde link klikt.
De echte kern van het probleem ligt echter dieper. Maar liefst 42% van de scholen geeft aan dat een gebrek aan expertise en een tekort aan personeel om systemen 24/7 in de gaten te houden, de grootste kwetsbaarheid is. In een tijd waarin de werkdruk in het onderwijs al enorm is, is het logisch dat IT-teams niet overal tegelijk kunnen zijn. Bij Cloudwise geloven we dat techniek de leerkracht moet ondersteunen, niet extra belasten.
Sluit je aan bij ons gratis online webinar over CaaS?
Op donderdag 2 april 2026 hosten we een online webinar waar we je in 60 minuten meenemen in onze nieuwe dienstverlening en hoe dit jouw onderwijs vooruit helpt.
Goed nieuws, maar met een dure keerzijde
Er is echter ook hoopvol nieuws te melden. Het onderwijs is momenteel koploper in het vroegtijdig stoppen van aanvallen. Tweederde van de ransomware-pogingen wordt tegenwoordig geblokkeerd voordat criminelen de kans krijgen om data te versleutelen. Dit is een compliment aan de groeiende professionaliteit van de sector. Maar deze medaille heeft een zorgwekkende keerzijde. Wanneer een aanval wél slaagt, zijn de herstelkosten in het onderwijs met gemiddeld $2,28 miljoen de hoogste van álle onderzochte sectoren wereldwijd.
Wat deze cijfers extra pijnlijk maakt, is de daling in het succesvolle gebruik van back-ups. Waar back-ups jarenlang de 'levenslijn' van de school waren, zien we nu dat criminelen hun pijlen meer en meer direct op deze reservekopieën richten. Hierdoor worden scholen in een hoek gedreven waar herstel langdurig en kostbaar is, ondanks dat de gemiddelde losgeldbedragen die criminelen eisen de laatste tijd fors zijn gedaald.
Losgeldbedragen dalen fors
Criminelen lijken hun strategie te hebben aangepast. De extreem hoge losgeldeisen behoren steeds vaker tot het verleden. Dat klinkt misschien als 'goed nieuws', maar vergis je niet: dit is een tactische zet van criminelen. Door lagere bedragen te vragen, hopen aanvallers dat scholen sneller overstag gaan om van het probleem af te zijn, in plaats van de strijd aan te gaan met dure hersteloperaties.
Toch blijft het betalen van losgeld een riskante gok. Het rapport toont aan dat betalen zelden de snelste weg naar herstel is. Het biedt bovendien ook geen enkele garantie dat je al je data terugkrijgt of dat deze niet alsnog wordt doorverkocht. Wij geloven dat de echte winst voor jouw school niet in een betere onderhandelingspositie zit, maar in een verdediging die zo sterk is dat betalen nooit een serieuze optie hoeft te zijn.
De onzichtbare tol
Een ransomware-aanval treft niet alleen computers en budgetten, maar raakt vooral de mensen. Het leidt tot een blijvend verhoogde werkdruk en een sfeer van angst voor toekomstige incidenten. In bijna een derde van de gevallen leidt de stress na een aanval zelfs tot langdurig ziekteverzuim onder IT-medewerkers. Dit is een risico dat scholen, gezien het huidige leraren- en personeelstekort, er absoluut niet bij kunnen hebben.
Zo helpen wij jouw school vooruit
Dit rapport laat een dubbel beeld zien. Scholen worden steeds veerkrachtiger en beter in het afweren van aanvallen. Maar de organisatorische uitdagingen, zoals een tekort aan tijd en expertise, zorgen ervoor dat de financiële en menselijke impact van een geslaagde aanval hoger is dan ooit.
Het is onze taak om die last te verlichten. Door scholen te ondersteunen op het gebied van preventie, bescherming en een gedegen voorbereiding, pakken we de kern van het probleem aan. Zo verkleinen we niet alleen de kans op een aanval, maar voorkomen we ook de torenhoge herstelkosten en de zware tol die het eist van je medewerkers.
School gegijzeld door hackers
Het was dinsdag 09:15 uur toen de eerste meldingen binnenkwamen: niemand kan meer inloggen. Magister, Teams, mail, alles valt stil. Geen lesmateriaal. Geen rooster.
Wat begon als een gewone schooldag veranderde in een digitale nachtmerrie. Docenten konden hun lessen niet voorbereiden, leerlingen hadden geen toegang tot opdrachten, en de administratie kwam tot stilstand. Dit klinkt als een scenario uit een verre toekomst, maar het gebeurt nu in Nederland steeds vaker.
Cybersecuritytrends in het onderwijs: wie heeft de regie?
Kleine digitale verstoringen kunnen in het onderwijs grote impact hebben. Niet alleen op systemen, maar op rust, planning en vertrouwen. In een sector die steeds sterker leunt op cloudapplicaties en digitale processen, groeit cybersecurity daarom uit tot een randvoorwaarde voor continuïteit in het onderwijs. In deze blog kijken we naar vijf belangrijke cybersecuritytrends in het basis- en voortgezet onderwijs.
Normenkader IBP: meer tijd tot 2030, maar geen ruimte om stil te zitten
Door Bas Vledder, onderwijsadviseur bij Cloudwise
Het ministerie van OCW heeft recent aangekondigd dat de oorspronkelijke verplichting, (voldoen aan volwassenheidsniveau 3 van het Normenkader IBP in 2027) wordt verschoven naar 2030. Het originele 'Programmaplan Digitaal Veilig Onderwijs' had als doel de urgentie binnen besturen te vergroten. Het heeft daarmee exact dat gedaan wat het moest doen.