De vijf meest gemaakte fouten met MDR
MDR is geen 'toverstafje'. Om er écht alles uit te halen, is het goed om deze vijf veelgemaakte valkuilen te omzeilen. Deze valkuilen zijn namelijk niet alleen technische blunders, maar een combinatie van misvattingen over de technologie en de unieke organisatorische uitdagingen van een school.
De dagelijkse praktijk op school
Je hoort het de laatste tijd vaker: scholen die getroffen worden door een cyberaanval. Om dat te voorkomen, kiezen steeds meer scholen voor Managed Detection and Response (MDR). Een slimme keuze, want daarmee heb je dag en nacht beschikking over een team van experts dat met je meekijkt.
Maar let op: vaak wordt gedacht dat de aankoop van EDR/MDR-technologie een eindstation is, in plaats van het startpunt van een continu proces. Dit leidt in het funderend onderwijs tot de volgende veelvoorkomende fouten:
1. "De techniek staat aan, dus ik hoef niets meer te doen"
De grootste valkuil is MDR zien als een eenmalig project. Je koopt de dienst, de software wordt geïnstalleerd en je vinkt 'security' af op de to-do lijst van het bestuur.
- De praktijk: De schoolleiding kijkt er na de aanschaf niet meer naar om, in de veronderstelling dat alles nu volledig is uitbesteed.
- Het risico: MDR is een samenwerking. Als de school de basis (de IT-hygiëne, zoals tijdige updates en een strikt wachtwoordbeleid) laat versloffen, dweilt de MDR-partner met de kraan open. Zonder een gezonde basis kan zelfs de beste bewaker een inbraak niet voorkomen.
2. Blinde vlekken in de schoolgebouwen
Een MDR-oplossing is zo slim als de informatie die hij krijgt. Een veelgemaakte fout is het niet volledig in kaart brengen (of op orde hebben) van alle apparatuur binnen de school.
- De praktijk: De focus ligt vaak op de laptops van leerkrachten, maar men vergeet de verouderde server van de vakgroep techniek, de iPads in de kleuterklas, die ene pc in het magazijn of BYOD-devices zoals mobieltjes of laptops.
- Het risico: Juist deze onbewaakte apparaten zijn de ideale 'achterdeur' voor aanvallers. Als de MDR-partner geen zicht heeft op deze endpoints, kan een indringer zich onzichtbaar door je netwerk verplaatsen totdat het te laat is.
3. Kijken, kijken, niet ingrijpen
Soms wordt MDR te voorzichtig geconfigureerd, bijvoorbeeld uit angst dat processen in de klas per ongeluk worden verstoord. Het systeem staat dan alleen in 'detectie-modus'.
- De praktijk: De software ziet een aanval wel, maar blokkeert deze niet automatisch. De MDR-partner mag alleen 'kijken' en rapporteren.
- Het risico: Je krijgt achteraf een rapportje waarin precies staat hoe de school is gehackt, maar de schade is al geleden. Zonder het mandaat om direct in te grijpen (preventie), verliest MDR zijn krachtigste wapen: snelheid.
4. "Wie bellen we om drie uur 's nachts?"
MDR-experts zijn razendsnel in het stoppen van een dreiging, bijvoorbeeld door een besmet onderdeel van het schoolnetwerk direct te isoleren. Maar wie neemt het stokje over zodra de dreiging is geneutraliseerd? Een veelgemaakte fout is het ontbreken van een protocol voor wat er direct ná die interventie moet gebeuren.
- De praktijk: De MDR detecteert en isoleert (waar mogelijk) de aanval. Maar dan begint de volgende fase: herstelwerkzaamheden. Denk aan het opschonen van systemen, het achterhalen van de bron van de aanval en het veilig herstellen van de toegang voor gebruikers. Vaak is niet vastgelegd wie verantwoordelijk is voor deze technische nazorg en wie de interne communicatie naar het team verzorgt. Wie wordt er gebeld bij een serieuze melding om 02:00 uur 's nachts? Wie is bevoegd om een server uit te schakelen? Wie communiceert er met de schoolleiding?
- Het risico: De acute dreiging is weliswaar geweken, maar de school blijft in een 'tussenfase' hangen. Zonder duidelijke afspraken over de opvolging gaat er kostbare tijd verloren aan het uitzoeken van de volgende stappen. MDR stopt de inbraak, maar een strak herstelplan zorgt ervoor dat het onderwijs ook daadwerkelijk weer snel en veilig verder kan.
5. Een endpoint waar te weinig aan gedacht wordt: de mens!
Je kunt de dikste kluisdeur van de wereld kopen, maar als iemand de sleutel onder de mat legt, helpt de techniek niet meer.
- De praktijk: Er wordt fors geïnvesteerd in MDR, maar de digitale weerbaarheid (bewustwording) van medewerkers en leerlingen krijgt te weinig aandacht.
- Het risico: Een aanvaller die met legitieme inloggegevens binnenkomt via een phishingmail, is ontzettend lastig te detecteren. Techniek is een fantastisch vangnet, maar een alert team is altijd je eerste verdedigingslinie.
Conclusie voor het onderwijs
Met MDR heb je altijd professionele rugdekking. Maar vergeet niet: de techniek is de motor, maar jij houdt als bestuurder je handen aan het stuur. Echte digitale veiligheid ontstaat pas als de techniek, je processen en je mensen naadloos op elkaar aansluiten. Door blinde vlekken weg te nemen, duidelijke afspraken te maken voor noodgevallen en te blijven bouwen aan een alert team, creëer je een veilige leeromgeving waarin techniek het onderwijs versterkt in plaats van vertraagt. Zo maken we samen veilig onderwijs mogelijk, elke dag weer!
Anderen lazen ook:
CaaS in vergelijking tot Microsoft Defender
In het onderwijslandschap staan IT-beheerders voor een lastige keuze: leun je volledig op het Microsoft-ecosysteem (met de A3- of A5-licenties) of kies je voor de gespecialiseerde beveiliging van MDR?
Voor onderwijsinstellingen is de keuze vaak een afweging tussen budget, beschikbare IT-capaciteit en het gewenste beveiligingsniveau. Hieronder leggen we de verschillen uit.
EDR, MDR, XDR en het Normenkader IBP
Als bestuurder heb je er je handen vol aan: het Normenkader Informatiebeveiliging en Privacy (IBP). Het is dé meetlat voor een veilige schoolomgeving in het funderend onderwijs. Maar hoe vertaal je die complexe normen naar de praktijk? Goed nieuws: wanneer je jouw EDR, XDR, MDR op orde hebt, zet je direct een grote vink bij een aantal cruciale eisen uit Domein 3 (Risicomanagement), Domein 6 (Incident- en problemmanagement) en Domein 11 (Securitymanagement).
MDR als slimme conciërge op school
Wat als een insluiper niet de deur forceert, maar zich voordoet als een bekende en binnen verdachte dingen begint te doen? Een standaard alarm merkt dat niet op en juist daarom is het van belang om te investeren in Managed Detection & Respons (MDR). Een digitale oplossing die de school in de gaten houdt en gevaarlijke situaties opmerkt.
MDR is een begin. Echte veiligheid gaat verder
De voorbeelden op deze pagina laten zien dat digitale veiligheid in het onderwijs meer vraagt dan alleen techniek. Privacy, duidelijke processen en bewuste medewerkers zijn minstens zo bepalend voor hoe weerbaar je school écht is. Op onze Privacy & Security-pagina lees je hoe wij scholen helpen om deze onderdelen samen te brengen tot één samenhangende aanpak. Zo voorkom je blinde vlekken, voldoe je aan wet- en regelgeving en blijft het onderwijs veilig en ongestoord doorgaan.